Người lưu giữ các làn điệu dân ca Ví, Giặm

Người lưu giữ các làn điệu dân ca Ví, Giặm
Chân dung nghệ nhân Trần Văn Hồng.
Vùng đất Nghệ An, Hà Tĩnh vốn nổi tiếng với những làn điệu dân ca, ví giặm đằm thắm, da diết. Và có một người con xứ Nghệ mà tên tuổi cũng gắn liền với loại hình nghệ thuật độc đáo này: đó là nghệ nhân ưu tú Trần Văn Hồng - người lưu giữ các làn điệu dân ca ví, giặm. Anh vẫn luôn được mọi người yêu mến gọi bằng cái tên thân thương là anh Hồng ví giặm.
 
Sinh năm 1972, anh là người trẻ nhất của vùng đất Nghệ An, Hà Tĩnh được trao tặng danh hiệu nghệ nhân ưu tú năm 2015, ghi nhận những gì anh đã làm được trong hoạt động văn hóa văn nghệ, trao truyền cho rất nhiều thế hệ học trò, xây dựng một câu lạc bộ đàn và hát dân ca Ví, giặm Nghệ Tĩnh tại quê nhà.
 

 
Nghệ nhân Trần Văn Hồng chụp ảnh cùng các bạn diễn.
 
Trần Văn Hồng sinh ra tại mảnh đất Đông Hiếu, thị xã Thái Hòa. Yêu dân ca quê mình từ nhỏ, năm 11 tuổi đã đạt giải Nhất – Hội thi văn nghệ do trường tổ chức và tiếp đó là giải cao nhất Hội thi văn nghệ cấp huyện; đến năm 15 tuổi đã thực hành thành thạo xuất sắc các làn điệu Dân ca Ví giặm Nghệ tĩnh… Hầu hết các hoạt động  Văn hóa văn nghệ, các hoạt động nhân các sự kiện lịch sử cấp huyện anh đều được mời tham gia biểu diễn và tiếng hát của anh đã thực sự chinh phục khán dạ và  bạn bè trong và ngoài tỉnh. Ngay từ thuở bé, Trần Văn Hồng đã được theo bà, theo mẹ hòa mình trong những câu hò, điệu ví của không gian diễn xướng tại các nông trường trên vùng đất Phủ Quỳ. Thế rồi, tình yêu ấy cứ lớn dần lên, trở thành niềm đam mê. Anh tâm sự: "Tôi yêu dân ca ví giặm của quê hương từ nhỏ. Tôi đã lắng nghe các ông bà, nghệ nhân trong xóm hát dân ca ví giặm từ bé, tôi thấy rất thích và cũng tập hát theo.

Nghệ nhân Trần Văn Hồng, dù tuổi đời còn rất trẻ nhưng đã có trên 30 năm công tác hoạt động Văn hóa văn nghệ, trao truyền cho rất nhiều thế hệ học trò, xây dựng được 5 câu lạc bộ đàn và hát dân ca Ví, giặm Nghệ Tĩnh tại xã Đông Hiếu, Tây Hiếu, phường Quang Phong, Hòa Hiếu và Quang Tiến. Các câu lạc bộ dân ca ví giặm ở Thái Hòa quy tụ các thành viên đủ mọi thành phần, lứa tuổi. Họ là những người nông dân, những công nhân, viên chức có chung niềm đam mê ca hát.. Câu lạc bộ  do anh làm chủ nhiệm cũng tham gia nhiều chương trình cấp huyện, cấp tỉnh đạt được nhiều thành tích xuất sắc và được các  ban ngành khen thưởng.
 
"Dân quê tôi là dân góp, các nơi tứ xứ về để khai thiên lập địa, nên có nhiều đồng bào dân tộc sinh sống,  thế nên để truyền dạy cho họ rất khó, nhưng bằng nỗ lực từ cá nhân tôi và của tập thể nên giờ đây ở Thái Hòa đã có 5 CLB dân ca ví giặm, được mọi người đón nhận"- anh cho biết thêm.
 

 
Danh Hiệu nghệ nhân ưu tú.
 
Cứ hàng năm, thị xã Thái hòa lại tổ chức lớp tập huấn về hát Dân ca Ví, giặm Nghệ Tĩnh, nghệ nhân Trần Văn Hồng lại được mời để truyền dạy cho các lớp tập huấn, chính vì điều đó mà Dân ca Ví dặm Nghệ Tĩnh được phát triển và duy trì mạnh mẽ ở hầu hết các đơn vị, cơ quan trong thị. Qua mỗi đợt tập huấn,các lần liên hoan, hội thi, hội diễn số lượng học viên của Nghệ nhân Trần Văn Hồng đến nay đã có trên 300 người, phong trào hát ví giặm của thị xã ngày một phát triển. Có nhiều em đạt giải cao trong các cuộc thi như bé Diệp Chi, giải nhì trong chương trình Đồ rê mí năm 2016; Mới nhất là chị Nguyễn Thi Hương, Nguyễn Thị Phúc… đạt giải A cấp tỉnh hội diễn đàn hát dân ca 3 miền tại Quảng Ninh năm 2018. 
 

 
Nghệ nhân Trần Văn Hồng đang say sưa biểu diễn 1 vài làn điệu dân ca.
 
Anh sưu tầm các bài hát lời cổ rồi từ đó soạn ra lời mới, hàng trăm tiểu phẩm, kịch bản,đối đáp, giao duyên được anh biên soạn và dàn dựng với đủ các lĩnh vực như tệ nạn xã hội, kế hoạch hóa gia đình, bạo lực gia đình, nhớ ơn đảng và bác Hồ…Đặc biệt là với những tác phẩm về chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại. Những tiết mục của anh được đánh giá rất cao cả về nội dung bài hát lẫn sự truyền cảm của người biểu diễn và đạt được nhiều giải thưởng cao. Chị Nguyễn Thi Hương ở xóm Đông xã Đông Hiếu cho biết: Nghệ nhân Trần văn Hồng phát động mạnh các phong trào văn nghệ cho anh chị em ở địa phương, trong câu lạc bộ. Anh hướng dẫn mọi người cách hát làm sao cho truyền cảm, rung động nhất, tổ chức các buổi giao lưu văn hóa văn nghệ giữa các thôn, xóm để gắn kết tình cảm anh em, bạn bè, tình đồng chí đồng đội.”
 

 
Anh truyền dạy một số động tác cho các bạn trẻ.
 
Nhìn vào bản thành tích của Nghệ nhân dân gian Trần Văn Hồng, nhiều người không khỏi ngưỡng mộ, liên tục nhận được nhiều huy chương vàng ,bạc và những bằng khen, giải thưởng của các cấp trong các cuộc liên hoan,hội thi, hội diễn. Năm 2013 được Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam tặng bằng công nhận danh hiệu “ Nghệ nhân dân gian” và được tặng thưởng kỷ niệm chương vì sự nghiệp Văn nghệ dân gian Việt Nam. Năm 2014 Hội đồng thi đua của Tỉnh đã bỏ phiếu bình chọn nghệ nhân Trần Văn Hồng đề nghị Chủ Tịch Nước công nhận nghệ nhân ưu tú năm 2015. 
 
Chia tay với nghệ nhân Trần Văn Hồng chúng tôi vẫn nhớ mãi câu nói của nghệ nhân ưu tú Trần Văn Hồng, những giải thưởng đó không phải là đích đến cuối cùng mà chính là sự truyền lửa cho những thế hệ trẻ sau này.
 
Bạn đọc có thể gửi bài viết, clip, ảnh về: thukybientap@gmail.com
Đường dây nóng: 0986 36 37 37.
Xem thêm: